Het belang van (vakantie) lezen en de rol van de ouder

Het belang van leesbevordering blijkt uit een wereldwijd onderzoek onder 70.000 gezinnen. Kinderen die opgroeien in een huis met meer dan 500 boeken, volgen gemiddeld drie jaar langer onderwijs! Ook heeft een kind van ouders met veel boeken een hogere score bij de Cito groep 8. Stichting Lezen waarschuwt wel dat een stapel boeken in huis niet genoeg is: ‘Het emotionele aspect van boeken lezen is heel belangrijk. Door samen te lezen, creëer je een geborgen sfeer. Elke avond een verhaaltje voorlezen biedt structuur aan kinderen, wat heel belangrijk is voor hun ontwikkeling.’
 
Waarom is lezen belangrijk?
  • Lezen is niet alleen leuk, mooi, spannend, ontroerend en handig, maar ook een sleutel naar de volwassen wereld. Als kinderen leren lezen gaat er letterlijk een wereld voor ze open.
  • Leestechniek ontwikkelt zich al vanaf de geboorte. Door voorlezen uit babyboekjes leren kinderen bijvoorbeeld dat de klanken ‘boe’ en ‘koe’ gekoppeld zijn aan een plaatje van een wit beest met zwarte vlekken en ze herkennen een echte koe later ook in de wei.
  • Lezen en voorlezen stimuleert het leervermogen. Een kind leert nieuwe woorden en hun betekenis en doet kennis op over de wereld om zich heen. Naarmate kinderen beter lezen en meer lezen, kunnen ze meer en makkelijker leren. Lezen is dus een sleutel naar kennis.
  • Lezen stimuleert luisteren, concentratie en fantasie.
  • In kinderliteratuur wordt veel gebruik gemaakt van humor. Lachen is leuk en gezond.
  • Boeken en lezen vormen een aanleiding tot gezelligheid, pret en interactie.
 
Uit diverse onderzoeken blijkt dat er te weinig wordt gelezen en voorgelezen. Zo is uit onderzoek gebleken dat kinderen gemiddeld nog maar zo'n tien minuten per dag lezen. Kinderen lezen meestal minder omdat hun ouders minder lezen. Ouders hebben dus een voorbeeldfunctie als het om lezen gaat.
 
Waar zouden  ouders op kunnen letten?
Enkele aandachtspunten om lezen een plek te geven in de opvoeding en het leven van uw kind:
  • Het lidmaatschap van de bibliotheek is voor kinderen in Helmond gratis. Op school hebben we een openbare bibliotheek.
  • Uw kind kan meebeslissen over de boekenkeuze. Er liggen vaak handige brochures met tips over leuke boeken.
  • Volwassenen hebben de neiging voor te lezen zonder te stoppen. Zij willen weten hoe het verhaal afloopt en willen het boek uit hebben. Maar eigenlijk is de inhoud van het verhaal minder belangrijk dan de reactie van het kind. Als het verhaal de fantasie en het enthousiasme stimuleert kunt u daar op ingaan. Dat vergroot het plezier in lezen.
  • Probeer met uw kind boeken uit te zoeken die aansluiten bij de interesses, belevingswereld en het taalgebruik van uw kind. Kies ook wat u zélf leuk vindt, dan klinkt uw enthousiasme door in het voorlezen.
  • Boeken zijn een handig middel om uw kind bij te staan in lastige perioden of bij gebeurtenissen zoals scheiding, ziekenhuisbezoek, een broertje of zusje op komst, rouwverwerking, maar ook alledaagse zaken als eten en slapen. Dergelijke boeken met een bepaald thema bieden herkenning en behandelen mogelijke oplossingen.
  • Lees liever dagelijks tien minuten met uw kind, bijvoorbeeld voor het naar bed gaan, dan één keer per week een uur. U stimuleert de leesontwikkeling van uw kind daardoor meer.
   
 Kinderen in groep 1 en 2:
  • Lees uw kind dagelijks voor. Let erop of uw kind begrijpt wat het hoort en blijf letten op de reacties van uw kind op het verhaal of op de illustraties in het boek. Het is belangrijk daarop in te gaan.
  • Laat uw kind zien dat je met lezen iets kunt doen; lees een recept, een gebruiksaanwijzing van een huishoudelijk apparaat in aanwezigheid van uw kind.
  • Doe met uw kind activiteiten waar lezen en schrijven voor nodig is: koken, boodschappenlijstjes maken, verlanglijstjes schrijven, kaarten schrijven en versturen, gezelschapsspel spelen met spelregels.
  • Lees niet alleen boeken met verhalen voor, maar lees ook informatieve boeken over onderwerpen waarvoor uw kind interesse heeft.
  • Lees regelmatig boeken met rijmpjes en versjes voor. Zing liedjes met uw kind en doe taal en rijmspelletjes. Zo stimuleert u het taalbewustzijn van uw kind.
  • Lees eerder voorgelezen boeken nog eens, zeker als uw kind daarom vraagt. Uw kind geniet ervan en gaat het boek of verhaal steeds beter begrijpen en onthouden en gaat het zelf ‘voorlezen’.
  • Geef uw kind eigen schrijfspullen, zoals potlood, pen, viltstiften en papier. Stimuleer het (na)schrijven van woorden zoals de eigen naam, de namen van gezinsleden enzovoort.
 
Kinderen in groep 3:
  • De leesmethode van OBS 't Hout heet Veilig Leren Lezen en heeft een eigen website (www.veiliglerenlezen.nl). U kunt daarop tips vinden hoe u thuis op het leesleerproces in kunt spelen.
  • Als uw kind moeite heeft met een bepaald woord, kunt u vragen om eerst de letters van dat woord afzonderlijk te lezen, bijvoorbeeld b-oe-k en daarna de letters aan elkaar te plakken en het hele woord vloeiend te lezen: boek
  • In de bibliotheek en ook in de meeste boekwinkels een aparte plank met materiaal voor beginnende lezers. Er zijn samenleesboeken, spelletjes, voorleesboeken, groeiboeken, audio-cd's, kleurboeken, cd-roms en software. Allemaal afgestemd op het niveau van uw kind.
  • Op de boeken voor beginnende lezers staat vaak vermeld hoeveel weken leesonderwijs uw kind moet hebben gehad om het te kunnen lezen ‘geschikt voor na 3 weken, 6 weken, 9 weken leesonderwijs’.
 
Kinderen in groep 4 t/m 8:
  • Blijf zelf lezen, voorlezen en samen met uw kind genieten van boeken en verhalen, ook als uw kind zelf al goed kan lezen. Kinderen genieten van voorlezen en het is goed voor de ontwikkeling van de luistervaardigheid en de woordenschat.
  • Stimuleer het zelf lezen van uw kind. Het lezen moet worden onderhouden zodat uw kind kan ‘lezen om te leren’. Bovendien leert uw kind steeds vlotter en beter lezen, want lezen leer je door te lezen.
  • Vanaf groep 4 gaat in de schoolontwikkeling van uw kind steeds meer aandacht naar het bevorderen van leesbegrip en studerend lezen. Het is niet alleen de bedoeling dat uw kind begrijpt wat het leest. Ook moet een kind de informatie uit een tekst kunnen gebruiken en verwerken. Goed leesbegrip is dus belangrijk voor de informatieverwerking en voor de leerontwikkeling.
  • U kunt samen met uw kind regelmatig informatieve teksten lezen uit kranten, tijdschriften of internet over onderwerpen waarvoor uw kind interesse heeft.
  • Het begrip van de tekst kunt u vergroten door vragen te stellen, tijdens het lezen en na het lezen.